Stukje geschiedenis

Oorspronkelijk leefden de mensen hier vooral van olijf- en wijngaarden. Maar het zware labeur en een ziekte in de wijngaarden dreven begin twintigste eeuw vele bewoners naar het vasteland. En de "tand des tijds" deed de toch wel sterke muren en schuilhutten omvallen en instorten.

Sinds het dankzij het toerisme weer beter gaat met het eiland, zijn er ook terug meer olijfgaarden die bewerkt en onderhouden worden. Toch gaat de landbouw, en met name de heraanleg van allerlei fruitboomgaarden, vandaag de dag gepaard met een nieuw probleem. Om bodemerosie tegen te gaan werd lang geleden de uitheemse Aleppoden (uit Syrië, waar ook de stad Aleppo ligt) naar het eiland gebracht.

Nu blijkt dat deze den zo sterk is en zich zo snel vermeerdert dat hij een ware plaag aan het worden is. 

Het eiland

Het eiland Brač ligt in Midden-Dalmatië en is daar het grootste eiland.
Het heeft een mooi mediterraan landschap met steile kliffen, is bosrijk en omgeven door een kristalheldere blauwe zee.
De zee rondom het hele eiland is zo helder en rijk aan vis dat het er heerlijk snorkelen is.

Dit is het beeld dat iedereen voor ogen heeft bij het horen van de naam Brač.
Het Zlatni Rat-strand in Bol: de gouden hoorn.
En toch ga ik daar niet mee beginnen.
Het eiland heeft zoveel meer te bieden.
Laat ons beginnen waar je van de ferry komt: Supetar 

Supetar

Supetar ligt aan de noordkust van het eiland en is de grootste stad van Brač.
Het eerste dat je ziet bij het naderen van het eiland is het mooie mausoleum van de begraafplaats. Het Petrinović Mausoleum. Let er maar eens op bij aankomst of vertrek. Uiteraard kan je het ook een keer bezoeken.

De haven, waar de veerboten vanuit Split aanmeren, is het minst mooie deel van het toch wel karaktervolle centrum. 

Ten westen van Supetar ligt één dorpje aan dezelfde zijde van het eiland: 

Splitska

Een kleine zes kilometer ten oosten van Supetar ligt Splitska.
In de 13e eeuw werd deze nederzetting compleet vernield door piraten, waarna het zich in de 16e eeuw opnieuw ontwikkelde, vooral als haven van waaruit de bekende witte steen van het eiland werd vervoerd naar Split voor de bouw van het paleis van Diocletianus daar.  

Vandaag de dag is Splitska een mooi en rustig havendorpje dat vooral opvalt door enkele mooie, eeuwenoude gebouwen langs de kade.
Voor vakantiegangers is het er rustig en gezellig vertoeven. 

Zastup Beach

Splitska heeft – voor je het dorp binnenkomt – haar eigen baai met kiezelstrand: Zastup Beach.
Ik snorkel graag en overal, maar nog nooit zag ik zoveel verschillende soorten in één baai.
Waaronder voor het eerst in al die jaren een school jonge zeesnoeken... Europese barracuda's. Gelukkig jonkies...
En met als kers op de taart deze schoonheid. Doen dus... vooral langs de zijkanten... 

Postira

Het eerstvolgende dorp, op ongeveer 3,6 km afstand, is Postira.
Vanuit Splitska is het zowel te voet als per fiets langs de kust bereikbaar.
Wanneer je hier - zie eerste foto - via een pad met treden naar beneden gaat kom je aan de eerste baai van Postira - Prja beach - uit en bespaar je jezelf een serieuze klim langs de gewone weg.

Naast het kiezelstrand vind je ook een betonplateau om op te liggen met een trap naar het water: kijk wel uit voor uitglijden.
Er is een eenvoudige maar gezellige strandbar onder de schaduw van de bomen: živjeli. 

Om de hoek ligt Postira tegen een heuvel aan, waar olijfvelden vol tjirpende krekels en dennenbossen de oude wijngaarden hebben vervangen. 

Persoonlijk vonden mijn partner en ik het jammer van het grote hotel dat men naast de haven aan het bouwen is. Vooral omdat het pal tussen een aantal lokale huizen en de zee wordt gebouwd. De eigenaars van deze typisch Kroatische huizen hadden oorspronkelijk uitzicht over de zee.

Nu staat er op amper enkele meter voor hun raam een grote betonnen doos... Ik vraag me trouwens ook af of zo'n joekel van een hotel niet te veel is voor het oorspronkelijke vissersdorpje... Only time will tell...

Toch is het een gezellig en levendig dorpje met een leuke haven, een mooie pier en mooie stranden.                                                                                                                   

Lovrečina bay

Van de ene baai naar de volgende...
Tot je, 4 km van Postira vandaan, aan de mooie Lovrečina baai uitkomt.
Dit strand wordt 'the blue lagoon' genoemd en er worden vanaf andere plaatsen op het eiland en zelfs vanaf het vasteland (vanuit Omiš bijvoorbeeld) boottrips naartoe aangeboden.
Waarom is het zo bijzonder?  

De schilderachtige omgeving en de combinatie van de turquoise tinten van het water en de groene pijnboombossen rondom zijn al vanaf de weg een plaatje.

Achter het strand vind je de ruïnes van een basiliek uit de 5e eeuw.
Aan de andere kant ligt, heerlijk in de schaduw, een gezellige taverne waar je terecht kunt voor iets lekker koels of iets lekker hartigs. 

Bovenop al dit moois komt nog dat het een van de weinige zandstranden op het eiland is. Heerlijk om die snorkelschoenen aan de kant te laten en op blote voeten het water in te gaan.
Het strand loopt ook zo geleidelijk af dat het ook voor de allerkleinsten veilig spelen is.
Misschien eindelijk de schopjes en emmertjes bovenhalen?
Een magische plek, ook voor snorkelaars en duikers.  

Vanop het strand kan je aan de overkant de kloof van Omiš zien. 

Konopjikova Beach

Verder weg van Postira, via de grote baan, kan je nog een mooie baai ontdekken: Konopjikova Beach.                                                                                                                  

Jammer genoeg is deze baai vooral bereikbaar voor bootjes.
Via een gravelpad zou het te voet ook mogelijk zijn, maar eerlijk gezegd hebben we dat niet gewaagd... De slechte knie van partner zat daar wel voor iets tussen...   

Pučišća 

Gelegen tussen Postira en Povlja is dit de tweede grootste stad van het eiland Brač.
Omgeven door natuur, vol mooie historische gebouwen langs een pittoreske kustlijn en een mooie, diepe baai is het een ideale vakantieplek die ook door bootjes veel wordt bezocht.  

Je vindt er dan ook een rijk aanbod van hotels, restaurants, tavernes, koffiebars, pizzeria's, winkeltjes en kraampjes. Ook bij de lokale bevolking kan je terecht voor een verblijf. 

Vanuit het stadje zelf zijn de open zee en het vasteland niet te zien, omdat de baai hier een scherpe bocht maakt. 

Wanneer je langs de rechterkant het water volgt, langs de Church of St. Jerome of Stridon, kom je verschillende mooie plekjes tegen om te zwemmen.

Ook langs hier kan je de hele baai rond om uiteindelijk aan de open zee uit te komen.   

Ook als je links langs de haven wandelt, voorbij deze oude toren, voorbij het park, het dorp uit en de bocht om.... 

Kom je uit bij verschillende betonplateaus en kleine strandjes. Loop je nog verder door, dan bereik je uiteindelijk de open zee. 

Bij de kraampjes aan de haven worden vooral handgemaakte souvenirs in de bekende witte steen van Brač aangeboden.

Deze steen is geen marmer, maar zeer fijne, zuivere en zeer witte metamorfe kalksteen die door contact met de lucht harder wordt.

Steengroeven

Op het eiland liggen verschillende, vooral verlaten steengroeven. Onder andere hier in Pučišća, helemaal aan het einde van het pad, rechts naast het water. Het pad loopt daar dood, maar je kan de mijn met een gids bezoeken.

En deze kwamen we toevallig tegen op weg van Splitska naar Bobovišća na Moru, ergens voorbij Škrip.  Ergens tussen de velden zou je hier ook een reliëf kunnen bewonderen van Hercules.... misschien even navragen bij de locals....     

Povlja 

Povlja in het noordoosten van het eiland Brač is veel minder toeristisch en daarom een ideale plek voor mensen die rust en stilte zoeken tijdens hun vakantie. Ook gezinnen met kinderen kunnen hier de batterijtjes komen opladen.

Wanneer je langs de rechterkant van het water de riva afloopt, kom je vooral wat trappen en betonplateaus tegen om in het water te gaan. 

Pas helemaal achteraan, voorbij het bungalowpark, liggen de stranden aan de open zee. Naar onze mening zijn het niet meteen de mooiste, maar goed, wie zijn wij... Er wordt in elk geval volop aan gewerkt... 

Novo Sel, Selaca & Sumartin 

Wij zijn er wegens 'platgereden' niet geraakt...

Wist je dat:
De bewoners van Sumartin een ander dialect spreken dan in de andere dorpjes en steden op Brač.
Dit komt doordat het stadje in 1645 werd opgericht door Dalmatische pelgrims die aan de Turken wilden ontsnappen.
Tot op de dag van vandaag heeft het dialect de tand des tijds doorstaan.  

Bobovišća na moru 

Bobovišća aan de westkaap van het eiland bestaat uit twee delen: het gehuchtje in het binnenland, waar de Church of St. George staat. En Bobovišća na moru - Bobovišća aan zee, waar geen kerk te vinden is. Dus voor de mis...

Zoals de meeste toeristen hadden wij vooral oog voor het dorp aan zee. Het was warm, we wilden zwemmen. 

Gelegen aan de voet van een prachtige baai die zich vertakt in verschillende kleinere baaien, is het stadje een gezellig pareltje. 

Ons heeft het alvast bekoord.
Vooral de natuur en beplanting langs de promenade en het pad langs de zee zijn mooi om te zien.  

Let helemaal achteraan ook eens op de steile kliffen.

Voor eigenaars van boten is deze baai ideaal gelegen.
Door de bocht in de baai liggen bootjes hier veilig beschut tegen harde wind.  

Een vleugje cultuur

Het mooie huizencomplex rechts aan het begin van de riva - complex ja, want het bestaat eigenlijk uit drie huizen - is beschermd cultureel erfgoed. In dit huis heeft de dichter Vladimir Nazor een groot deel van zijn jeugd doorgebracht.

Milna 

Milna - "Valle di mille navi" (de baai van duizend schepen) - heeft de diepste baai van het eiland Brač en staat daardoor - net als Bobovišća - bij zeilers bekend om zijn beschutte ligging, ook bij slecht weer.
Het dorp is de laatste jaren dan ook erg uitgebreid met een jachthaven en een aanbod van de beste service aan zeilers vanuit de hele wereld.

Het oude centrum is echter behouden gebleven met mooie oude Dalmatische stenen huizen en een prachtige barokke kerk Church of Our Lady of the Annunciation met haar typische klokkentoren. Toch viel het ons op dat, ondanks de duidelijke toeristische ontwikkeling en aantrekkingskracht, er veel huizen verwaarloosd en onderkomen bij staan. Beetje jammer.  

Misschien is het dorp ondertussen hier en daar gerenoveerd.

Osibova Beach

Na onze verkenning van Milna namen we de fietsen en reden - op goed geluk - achter het dorp zuidwaarts tussen de typische stenen muurtjes en olijfgaarden door om uit te komen bij 'Osibova Beach'.      

Er staat een klein kerkje, vlak bij de zee, waar zojuist een baby gedoopt werd.
We lieten de feestende familie hun privacy en daalden via een trap naast een stenen huisje af naar de zee.
Daar vonden we een heerlijk plekje vlak naast een schattige kapel. Er vlak achter ligt een resort. Prachtig plekje in ieder geval. 

Bol-Zlatni Rat 

En dan - eindelijk, zal je misschien denken - in het midden van de zuidkust: Bol.
Bol, bekend om zijn strand Zlatni Rat, ook de "Gouden Hoorn" genoemd.
Een strand uit een sprookje, het mooiste strand van Kroatië, zo niet van de hele wereld...

Wist je dat:
De vorm van de hoorn verandert door invloed van getijden, wind en golven. Op deze foto kan je duidelijk de ondergrond zien. Soms draait de punt naar rechts, soms naar links. 

Je MOET het gezien hebben... volledig mee eens. Het mooie witte kiezelstrand loopt ongeveer 500 m de zee in. Het is lang en smal met in dezelfde vorm een dennenbos in het midden.
Het water rond het strand is door de witte bodem ongelooflijk helder en van meer dan één prachtige tint blauw. 

Al naargelang de windrichting heb je of rechts, of links een windstil strand.
En dankzij het bos kun je altijd even een plekje in de schaduw zoeken, mocht het je te warm worden in de zon. Je vindt er trouwens ook verschillende restaurants, cafeetjes en een speeltuin. Wij waren er in september en heel vroeg op de ochtend...

Maar nog voor de middag was het "prentkaartje" weg.
Het werd er drukker en drukker, rumoerig tot zelfs lawaaierig...
En opeens was het een strand waar we weg wilden... 

We lieten het strand aan de jeugd
om te beachvolleyballen, te kitesurfen en te jetskiën.
Om te parasailen en te leren surfen in de surfschool op het strand.
We lieten de waterfietsen en bananenboten voor wat ze waren.
We hadden "de gouden hoorn" op z'n mooist gezien. Het was goed.

Bol stad 

We trokken langs de prommenade en enkele kleinere stranden, richting stad. De wandeling van het strand naar de stad is ongeveer 1 km 600 lang. En hoe dichter je bij komt, hoe meer kraampjes en eet- en drankgelegenheden je tegenkomt.

Eenmaal aan de stad merk je aan de talloze cafés, tavernes, restaurants, winkeltjes enzovoort dat Bol leeft van het toerisme.
Door de nachtclubs en bars is het erg in trek bij de jongere garde. 

Het Dominicanenklooster

Langs het mooie Plaža Kotlina komen we bij de kapel en het klooster uit. Dit is het ansichtkaartje dat je bij aankomst of vertrek boven op de baan kan bewonderen.

Door de eeuwen heen werd het klooster regelmatig verbouwd.

Terwijl het klooster zelf in de 15e eeuw werd gesticht op de plaats waar daarvoor het bisschoppelijk paleis stond, werd de klokkentoren pas halverwege de 18e eeuw voltooid.

​Het klooster zelf is vandaag een museum waar je oude manuscripten, plafondfresco's, religieuze items, archeologische vondsen, schilderijen, oude munten enz. kan bewonderen. 

Door haar ligging op de rotsachtige rand van het schiereiland Glavica is het klooster prachtig gelegen. Zowel ervoor als erachter vind je mooie stranden met een adembenemend uitzicht op het eiland Hvar. 

Net voorbij het klooster vind je het Martinica-strand waar je dankzij de rotsen heerlijk kunt snorkelen. Er is ook een konoba.