Šolta
Graag een rustige vakantie zonder massatoerisme, dan mag je voor dit kleine gezellige eiland kiezen, wij genoten ervan
Het eiland
Šolta ligt vanaf de kust gezien op ongeveer 10 km recht voor Trogir, rechts naast het eiland Brač. Vanuit Split bereik je Šolta met de catamaran in een half uurtje, met de ferry doe je er een uur over.
Het eiland heeft een lengte van amper 19 km en is slechts 4.5 km breed. Hiermee is Solta het 13e grootste eiland van Kroatië.
Een stukje geschiedenis
Net door die ligging kwam het eiland in de loop van de geschiedenis regelmatig in handen van verschillende heersers.
Tijdens W.O. II werd het hele eiland volledig verlaten. De toenmalige, ongeveer 1.800 bewoners trokken naar El Shatt, een vluchtelingenkamp in Egypte, om pas na 1946 beetje bij beetje naar hun eiland terug te keren.
Pas in 1952 werden er nieuwe wegen aangelegd, kwamen er een school en een ziekenhuis op het eiland en werd er elektriciteit voorzien.
Vandaag de dag is Solta het eiland van wijn, vijgen, olijven en honing. Vooral de wilde rozemarijnhoning is erg populair, gezond en erg lekker.
Ben je dol op honing en bijen? In Grohote kun je naast honing proeven en kopen, meedoen aan 'Beekeeper for a day'. Je krijgt dan een korte cursus en mag de imker helpen. Uiteraard mag je een potje honing mee naar huis nemen. Lekker...
Te voet met de bus, de fiets of de auto
Voor degenen die zonder wagen op Šolta verblijven, is er de bus waarmee je ieder dorpje kunt bereiken. Soms moet je goed kijken om te weten waar de bus precies stopt... Via deze link kan u de routes en tijdsschema's vinden:
Voor fietsers vergeleek ik het eiland Vis met een diep bord. Šolta vergelijk ik ook met een diep bord, maar dan ondersteboven neergelegd. Vanaf de meeste stranden en baaien is het redelijk tot steil naar boven. Eenmaal boven, en vooral rond de baan, is het eerder vlak tot 'vals plat' te noemen.
Het hangt dus allemaal een beetje af van uw conditie en of u een gewone fiets hebt of een e-bike...
Wandelen of echt gaan trekken ? Op Solta heb je paden, paadjes en wegen die je van dorp naar gehucht en van gehucht naar een baai voeren. Langs oude en nieuwe olijfgaarden naar de top of naar de zee...
Smeer die kuiten maar al in !
Rogač
Hier, in het midden aan de noordzijde van het eiland, kom je aan met de boot. Ooit was de nederzetting niet meer dan dat: de haven waar je vertrekt en aankomt. Ondertussen kun je hier ook verblijven.
Nee, het is geen dorp, maar er staat wel een kerk. En als ik het goed heb, is er één restaurant en een klein winkeltje. Je vindt er kamers en appartementen te huur bij particulieren.
Overdag is het hier een druk komen en gaan van toeristen. 's Avonds is het hier stil. Heel stil. Dus wie graag rust heeft... Het grote voordeel is dat je hier op de meest centraal gelegen plek aan zee zit om het eiland te verkennen.
Zowel links als rechts van de haven vind je stranden. Wij trokken tijdens onze verkenning - rechts voorbij de haven langs het Luka Rogač-strand - naar Banje Bay Beach, aan de rechterkant, voorbij de haven.
Grohote
Dit dorp in het binnenland is het middelpunt van het eiland en tevens het grootste en oudste dorp.
Eender waar je naartoe gaat, je moet door Grohote. Van hieruit loopt één baan tussen Maslinica in het westen en Stomorska in het noordoosten over de lengte van het eiland.
Hier vind je een postkantoor, het politiebureau en de vrijwillige brandweer, en de kliniek met helikopterdek. Ook voor de enige apotheker van het eiland moet je in Grohote zijn.
Er is een dagelijks marktje en er zijn drie supermarkten, waarvan één tevens een industriële slager is: 'Market / Mesnica'. Wil je zelf koken, dan vind je hier het lekkerste, verse vlees aan de beste prijs.
Aan de overzijde van de supermarkten ligt de kern van het dorp met gezellige, onregelmatige, smalle steegjes, kleine pleintjes en enkele konoba’s. De authentieke oude huizen worden, net zoals in alle dorpjes op Šolta, op de traditionele manier volop gerenoveerd. Dankzij het toerisme hebben de Kroaten de onschatbare architectonische waarde van hun erfgoed leren waarderen.
Dwaal door de straatjes en vind Galerij Buktenica & Buktenica, waar je in een permanente tentoonstelling de werken van Šolta's beroemdste schilders Eugen Buktenica Đenko (1914 – 1997) en zijn erfgenaam Vicko Buktenica kunt bewonderen.
Als vanzelf kom je bij de Church of St. Stephen uit. Deze liep in 1240 na brandstichting door piraten uit Omis ernstige schade op.
Kasteel Slavić
Ook aan de overzijde, rechts in het park tegenover de supermarkten, zie je de toren van het vroegere kasteel Slavić (15e eeuw) - ooit eigendom van een adellijke familie uit Split - ook deze werd herbouwd en is nu het economische en administratieve centrum van Šolta.
Nečujam
Iets verder naar het Oosten ligt de jongste nederzetting van het eiland: Nečujam. Je kan er vanuit Rogac rechtstreeks naartoe via een landweg, of via de baan richting Gornje Selo en dan halverwege naar links.
Ik heb het bewust niet over een dorpje, omdat het eigenlijk ontstaan is door het bouwen van een groot complex witte vakantiewoningen.
In het vakantiedorp aan de 'U. Supetarbaai' vind je zowel appartementen als huisjes en het heeft een eigen zwembad. Je kan je waarschijnlijk al voorstellen dat het hier in het hoogseizoen massaal druk is. Toch kan je er gemakkelijk ontsnappen aan de drukte...
De dovenbaai
De 'baai van Nečujam' is de grootste baai van het eiland. Door haar vorm en grootte zou de baai geluiden dempen en in gefluister veranderen...
Daardoor kreeg ze de bijnaam 'de dovenbaai'. Ergens onder water in de baai zouden nog Romeinse restanten zijn van een visvijver die keizer Diocletianus in 295 na Christus liet bouwen.
Het resort ligt halverwege de oostelijke zijde van de baai. Je kunt dus makkelijk uitwijken over het pad langs het water naar rustigere oorden in een van de acht inhammen die de baai rijk is.
Piškera baai
Wij liepen, met de zee rechts van ons, dieper de baai in.. Op het mooie, nieuwe pad naast de ondiepe 'Piškera baai' vroeg ik me toch af wat ze hier van plan zijn. Er was hier niets... al zou je hier, volgens ik ergens las, blijkbaar een geneeskrachtig modderbad kunnen nemen...
In de baai wordt soms een zeeschildpad gespot. De bodem staat hier vol zeegras waarvan ze waarschijnlijk komt eten. Ook de grote steekmossel kom je tussen de grassen tegen.
Maslinica baai & scheepswrak Kontesa
Voorbij de baai de heuvel over hadden we onze bestemming bereikt: de 'Maslinica baai'. Hier ligthet wrak van de Kontesa.
Volgens wat ik had gelezen, zou het hier vol vis zitten: krabben, octopussen, zeeanemonen... en uiteraard het wrak zelf. Volgens wat ik las, een magische plek. Het duurde dus ook niet lang of ik had mijn flippers aan. Vol verwachting dook ik het water in... en zag... flippers, voeten, armen, benen... Er waren net twee toeristenboten aangekomen ...
Dit schip uit 1943 deed in de Tweede Wereldoorlog dienst als vrachtschip. Na de oorlog werd het omgebouwd tot toeristisch passagiersschip dat langs de Kroatische kusten voer. Tijdens een storm in de jaren tachtig zonk de boot in deze inham van de baai. Gelukkig vielen er geen slachtoffers.
Toen het een uur later weer rustig was, ben ik terug naar het wrak gesnorkeld... Nu zag ik... een stuk van het houten gewelf... verwrongen staal, losse kabels, verroeste spijkers...
Om het kort samen te vatten: ik zag een onderwaterstort. Nee, het was eigenlijk helemaal niet mooi om te zien. En van anemonen, octopussen en krabben geen spoor. Een enkel visje en dat was het dan...
Bij het terugsnorkelen naar de kant zag ik plots onder me... Een grote school, jonge Europese barracuda's. Wauw, dat was wel de moeite waard... cool.
Stomorska
Wij verbleven in dit gezellige, pittoreske vissersdorp dat als laatste dorp aan de noordoostkant van het eiland ligt. De weg vanuit Gornje Selo slingert zich hier als een slang langs de bergflank naar beneden.
Ooit woonden hier, in het oudste drorp van het eiland, zeemannen met naam en faam die onder meer wijn, olijven, kalk en tarwe naar Split en Trogir vervoerden. Sommige van die mooie houten zeilboten doen nu dienst als toeristen- en zelfs cruiseboten.
In de zomermaanden kan het hier behoorlijk druk zijn. Eind augustus was het hier best te doen, enkel 's avonds kun je best een plekje reserveren in je uitverkoren konoba. Dan leggen de moderne zeilboten aan achter de sloepjes en vissersbootjes en komen hun gasten aan wal om iets te eten en de nacht in de haven door te brengen.
St. Nicholaskerk
Toch ademt het hele dorp de typisch Kroatische mediterrane sfeer. De huizen liggen trapsgewijs tegen de helling aan en de straatjes zijn er steil. De eerste straat rechts, voor je het haventje binnenkomt, voert je omhoog naar de St. Nicholaskerk van Stomorska. Het is dat we haar klokken hoorden luiden, want vanaf de kade zie je haar niet eens staan... We zochten en vonden een trap die ons vanaf de promenade naar de kerk leidde.
In deze kerk uit 1870 wordt op 6 december Sint-Nikolaas gevierd. Plaatselijke zeelui dragen dan het standbeeld van de heilige. Zowel de zee als de boten worden gezegend en ter nagedachtenis aan overleden zeelieden worden er bloemenkransen in het water gelegd.
Stranden van Stomorska
Beach ĐIGA
Rechts achteraan de promenade, voorbij de laatste konoba’s, ligt een golfbreker. Daar is het kleinste, maar tegelijk het drukste strand van het dorp te vinden: Beach ĐIGA. Ideaal voor kinderen, omdat het zeer geleidelijk in zee afloopt.
Wij zijn er niet één keer op geweest. Vaak als sardientjes in een doosje en in de volle zon... Bovendien kan je er, al naar gelang de wind staat, de afvalcontainers ruiken die aan het eind van de kade staan... Waar dan wel zwemmen?
Plaža Veli bok
Laat het ĐIGA strand achter je, draai de hoek om en volg de riva Pelegrim langs de zee. Hier vind je vele appartementen te huur, maar ook vele rotsachtige stranden, pieren en betonplateaus. Plekjes in de schaduw zijn al heel snel bezet.
Wij kozen de mooie turquoisegroene inham tussen de rotsen met betonplateaus. Wel een waarschuwing: het is hier spekglad. Wees heel voorzichtig of zoek naar de stalen borstel die hier ergens een vast plekje heeft in een spleet tegen de rotswand.
En schrobben maar...
Beach Pišćena
Waar het pad doodloopt heb je nog dit kleine kiezelstrandje...
U. Zadušnja
Na de middag was dit ons favoriete plekje. Het ligt aan de linkerkant van Stomorska. Hier heb je vanaf een uur of twee, drie, schaduw achter de muur van de betonplateaus.
Voorbij de betonplateaus en het strandje kom je bij de strandbar. Ook die heeft een eigen strand met rotan parasols. Nog verder loopt het pad langs de rotskust, waar je leuke plekjes vindt om te gaan snorkelen.
Maslinica
Op de westkant van Šolta ligt slechts één dorp: Maslinica. Het is prachtig gelegen tussen heuvels, dennenbossen en rotsstranden. Wanneer je langs de hoofdweg van het eiland aankomt, kun je er niet omheen: het kasteel.
Kasteel Marchi
In 1708 bouwde de adellijke familie Marchi, met toestemming van de Venetiaanse gouverneur, op hun landgoed een kasteel om de regelmatige aanvallen van piraten (vanuit Omiš in het bijzonder) af te weren. De bewoners van het dorpje dat zich rond het kasteel uitbouwde, waren meestal boeren en vissers en in dienst van de kasteelheer.
Vandaag staat het historische kasteel na een fikse renovatie te pronken aan een ultramoderne jachthaven vol luxueuze zeilboten en jachten. Het is nu een 5 sterren luxe hotel met de status 'cultureel erfgoed' en heeft een zwembad op het 300 jaar oude, vierkante binnenplein, suites, een helikopterdek en een uitmuntend restaurant.
De haven
Het was even schrikken, even wennen: die moderne, halfronde trappen die naar de hypermoderne haven leiden... En toch verstoort het geheel het karakter van het stadje niet. In de jachthaven zelf zijn 50 ligplaatsen voor jachten tot 30 meter lang.
De rest van het dorp met zijn pittoreske stenen huizen en het oorspronkelijke oude gedeelte van de haven zijn bewaard gebleven. Eerlijk! Zo mooi hoe ze hier 'heden en verleden' wisten te blenden.
Neem eens een kijkje in het delicatessenwinkeltje. Je vindt er olijfolie met allerlei extra smaken zoals rozemarijn, sinaasappel, citroen, basilicum, wilde venkel...
Stranden van Maslinica
Zowel links als rechts van Maslinica vind je stranden en rotskusten. Het archipel van zeven eilandjes in de hemelsblauwe zee vlak voor Maslinica maakt het geheel een prachtig plaatje.
De eilandjes hebben allemaal een naam: Stipanska, Kamik, Polebrnjak, Saskinja, Balkun, Rudula en Grmej. Je kunt er met de kajak naartoe peddelen. Of huur je liever een jetski?
Het is hier heerlijk snorkelen. Bij Plaža Dorina spotte ik voor het eerst in al die jaren Kroatië een octopus in actie en een tarbot met een jonkie... Let ook eens op de camouflagekleur van de toch wel wat vreemde vis.