Zagreb te pozdravlja - Zagreb verwelkomt U

Op deze bronzen stadsmaquette kun je duidelijk zien waar de upper-town begint. Je kunt je meteen even oriënteren en kijken welke richting je uit wil gaan.   

Zagrebačka katedrala - de Sint Stefanus Kathedraal

Je zag ze waarschijnlijk al verschillende keren in de verte overal boven uitsteken: de 108 meter hoge gotische "twin towers" van Zagreb.

Alhoewel, twin... er staat er bijna altijd wel eentje in de steigers.

In 1880 namelijk werd Zagreb ook al getroffen door een aardbeving.

De herstellingswerken en een uitbreiding aan de 'Kathedraal van de Hemelvaart van de Heilige Maagd Maria' duurden van 1880 tot 1906. Toen pas werden de twee torens toegevoegd aan de 11e-eeuwse kerk. Sindsdien staan ze symbool voor Zagreb.

Op het plein voor de kathedraal kan je niet naast de wensfontein met vier gouden engelen en de hoge zuil kijken. Helemaal bovenaan staat de heilige maagd Maria. Doe een wens, en loop ook eens binnen in de kathedraal...

Ooit liep deze extra vestingwal, want ja, dat is deze aparte muur, helemaal rond de Kathedraal en de bijbehorende gebouwen. 340 meter lang was hij en meer dan 2 meter dik. 

De muren en het oorspronkelijke fort dienden als verdedigingslinie tegen een mogelijke Turkse aanval. Vooral de ronde torens met het dode dak van het aartsbisschoppelijk paleis vallen in de smaak.

Zo anders dan de kathedraal en toch vormen ze samen een uniek en mooi geheel.

De Kaptolska utvrda - zo heet hij in het Kroatisch - met acht torens, twee vierkante en zes ronde, werd rond 1515 gebouwd ter bescherming tegen de Turken.

De muur is nog goed intact gebleven en op sommige plaatsen gerenoveerd. De westelijke kant van de muur werd in 1906 afgebroken.

Zo werd de mooie kathedraal niet langer half voor het oog verborgen. Gelukkig voor ons.

Glas Koncila

Voorbij de kathedraal, verder in Kaptolstreet, worden we gelokt door een mooie spitse kerktoren. We passeerden dit en ik me af: "Wat zou er achter deze leuke grijs-met-wit-versierde gevel schuilgaan?" De naam stond op een plakkaatje bij de poort, maar de rest kwam ik pas thuis te weten...

Glas Koncila is een wekelijkse krant die hier wordt gepubliceerd. 'Het nieuwe gezicht van de kerk' - een rooms-katholieke krant dus - werd in 1963 voor het eerst gedrukt. Sinds 1985 wordt het ook in Split, Zadar, Rijeka en Sarajevo uitgegeven.

Franciscan Monastery of St. Francis of Assisi

Vooral de mooie, scherpe, donkere naaldspits van de toren valt meteen op. Hij werd bijgebouwd na de aardbeving van 1880 door de beroemde architect Hermann Bollé.

Het klooster is een Franciscaner complex, tussen 1255 en 1264 gebouwd op een stuk grond van een rijke weduwe nadat - volgens de legende - Sint-Franciscus tijdens een terugreis uit het Oosten Zagreb had bezocht. 

In het midden van het plein staat een standbeeld van Petrica Kerempuh. Huh... wie is dat?

Een literair figuur uit een filosofische, poëtische gedichtenbundel met dertig gedichten: de "Balade Petrice Kerempuha". Ons zegt het niets, maar de schrijver Miroslav Krleža zal hier wel naam hebben als er een standbeeld wordt geplaatst op een plein in Zagreb...

In ieder geval: op het Petrica Kerempuh plein is het gezellig vertoeven. Je kan hier bloemen kopen of een stevige Ierse pot pakken op het terras van een echte Irish pub.

Vanop dit pleintje loop je recht naar... 

Tržnica dolac marketplace

Zoveel rode parasols bij elkaar... Dit is niet de enige, maar wel de bekendste versmarkt van Zagreb. Hier komen duizenden Kroaten bij elkaar om hun inkopen te doen, een praatje te slaan en een koffietje te drinken. Gezelligheid troef dus!

Toch zit er ook een minder leuk verhaal achter deze plek:

Dit plein bestaat sinds 1930. Maar daarvoor was dit geen plein, hier stonden huizen. Huizen van minder begoede burgers, een 'arme wijk'. De huizen werden afgebroken voor de aanleg van de markt. Je kunt begrijpen dat dit bij veel mensen in het verkeerde keelgat schoot, met protestacties en uitstel van de aanleg tot gevolg.

Crkva sv. Marije - Sint Mary's church

Naast het marktplein trekt het torentje van dit kleine katholieke kerkje mijn oog. Cute !

Deze parochiekerk werd hoogstwaarschijnlijk gebouwd nadat de kathedraal tijdens de Tataarse invasie (1242) volledig was verwoest. Zo kon er toch een misviering doorgaan en had men meer tijd om de kathedraal te herbouwen. 

In 1347 werd de kerk verbouwd door de cisterciënzers, die er een eigen klooster en badplaats hadden. Tussen 1496 en 1499 verlieten ze in allerijl Zagreb, waarschijnlijk uit angst voor Turkse aanvallen.

De huidige klokkentoren werd gebouwd in de periode van 1736 tot 1742 . Na de aardbevingen van 1880 en 140 jaar later in 2020 nog een keer, raakten alle kerken - en vooral de kathedraal - in Zagreb zwaar beschadigd. De kerk op Dolac bleef in gebruik en kreeg de rol van kathedraal toegewezen van 1880 tot 1885. 

Baptist Church Zagreb

Over het mooie oranje gebouw dat we passeren, met prachtige details aan de gevel, vind ik niet veel meer informatie dan dat het een baptistenkerk is die hier sinds 1935 staat.

Zagreb 80's museum

Het lichtgele gebouw er vlak naast is bekender. op de eerste verdieping achter deze fraaie gevel is het 80's museum.

Ingedeeld als een appartement met een woonkamer, een keuken, een slaapkamer en een bureau kan je hier interactief de jaren 80 herbeleven.

Pure nostalgie.

Saint George slains The Dragon

Hé, wie we hier hebben... St. Joris nog een keertje...

Maar volgens mij is het beest nu dood... Zowel het paard als St. Joris buigen het hoofd voor hun dode vijand. Sint Joris heeft zelfs zijn helm afgedaan als laatste eerbetoon...

We zetten ons neer op het terrasje en klinken op zijn overwinning.

Kamenita vrata - Stone gate

Uit angst voor een Mongoolse invasie bouwden de burgers van Upper Town in de 13e eeuw verdedigingsmuren rond hun nederzetting.

Een van de vier poorten tot de driehoekig gevormde stad - de vorm van de heuvel - was deze.

Al zag ze er toen waarschijnlijk helemaal anders uit - onder andere zonder dak - en werd ze meer dan eens verbouwd, het is de enige van de vier die nog bestaat.

Het eerste gebouw op de foto is een 18e-eeuwse paleis was vroeger het verblijf van de Kroatische onderkoningen (bans). Nu is het de officiële zetel van de Kroatische regering.  Hier is ook het kantoor van de premier gevestigd. 

Het aangrenzende, geel-witte gebouw op de achtergrond - en op de tweede foto - is het Rauch-paleis (Palača Rauch).  Dit paleis werd in 1764 gebouwd in opdracht van graaf en luitenant-kolonel Sigismund Vojković. Het maakt vandaag de dag deel uit van hetzelfde regeringscomplex.

In het Sabor-paleis zetelt het Kroatische parlement Het is hier dat ze  haar vergaderingen houdt als wetgevende macht van de Republiek Kroatië.

In 1911 werd het volledig verbouwd waardoor het nu een combinatie is van verschillende oude structuren in combinatie met neorenaissance- en secessiestijl.

Crkva sv. Marka - St. Mark's Church

Maar we komen vooral voor deze kleurrijke schoonheid die samen met de kathedraal de meest gefotografeerde kerk van Zagreb is.

Deze driebeukige kerk is de parochiekerk van het oude stadsgedeelte en valt vooral op door haar mozaïekdak met het middeleeuwse wapen van Kroatië en het embleem van de stad Zagreb.

Oorspronkelijk werd ze in de 13e eeuw opgetrokken in romaanse stijl, maar in de 14e eeuw werd ze al grondig herbouwd in gotische stijl. In de loop der jaren werd er nog verbouwd en gerenoveerd, tot zelfs in de 20e eeuw. De fundamenten van de klokkentoren en een raam in de zuidmuur zijn de enige overblijfselen van de eerste kerk.

De klokkentoren zelf en de details errond zijn trouwens ook een foto waard. Zoom maar in...

Het gotische zuidportaal wordt zelfs genoemd als een van de mooiste in heel het land. In de 11 nissen zie je 15 sculpturen: de maagd Maria met kind, Christus, Sint Marcus en de apostelen. Vier van de sculpturen zijn in hout en 11 in steen.

Een hele mond vol, ik weet het... Maar toch wil ik jullie even attent maken op deze kerk met haar elegante, 50 meter hoge klokkentoren en prachtige mozaïekramen. In de klokkentoren hangen drie klokken, waarvan de grootste 782 kg weegt. Wanneer ze juist gebouwd werd is moeilijk te vinden doordat er in 1766 tijdens een hevige brand vele documenten en boeken verloren gingen.

Vanaf deze middeleeuwse toren, boven, vlak naast de kabelbaan, heb je een panoramisch uitzicht over de stad. Ooit was hij een deel van de verdediging van de stad, een wachttoren.

Elke avond zou men hier de bel hebben geluid waarmee het sluiten van de poorten werd aangekondigd. Later was het ook een pakhuis en zelfs een café.

In de 19e eeuw kwam er op de toren een extra verdieping waar een kanon werd geplaatst. Nog steeds wordt het kanon elke dag om 12 uur afgeschoten om het midden van de dag aan te kondigen.

Grič Tunnel

Hij loopt 350 meter onder de bovenstad door en is slechts een stukje van een mysterieus ondergronds netwerk van tunnels.

In principe zijn er zes gangen en evenveel uitgangen, maar enkel het gedeelte vanuit Park Grič is als voetgangerstunnel opengesteld voor het publiek.

De centrale hal waar de gangen samenkomen is 5,5 meter breed, de gangen zelf 3,5 meter.

Nadat er in 1993 een "under city rave" werd georganiseerd, mede omwille van de geweldige akoestiek, kwam de tunnel weer in de belangstelling.

Sinds 2019 zijn bezoekers welkom en worden er plannen gemaakt voor uitbreiding en zelfs een museum. Tijdens de kerstperiode wordt de gang omgetoverd tot een sprookjesachtige plek.