Stari grad Split
Of het nu is om in de straten, op de pleinen en tussen de kerken geschiedenis op te snuiven, of om de locaties uit "Game of Thrones" in het echt te beleven… Split blijft een absolute aanrader.
Split
Na Zagreb is Split de belangrijkste en grootste stad van het land. Velen zullen hier aankomen met het vliegtuig (net buiten Split) of vertrekken met de boot naar één van de eilanden.
Maar misschien wil je er enkele dagen verblijven, of wil je er zelfs je vakantie doorbrengen...
Uiteraard kan dit. Hotels, pensions, hostels...
Helaas zijn de prijzen in Split over het algemeen genomen toch iets duurder...
Je zit tenslotte in één van de meest toeristische steden van het land.
Je kan ook bij particulieren een kamer of appartement huren.
Stranden
Bedenk wel dat een vakantie in Split anders zal zijn dan een 'strandvakantie' elders in dit prachtige land.
Ja hoor, er zijn stranden rond het centrum van Split, maar meestal is het er erg druk...
Het park Marjan ligt op het schiereiland achter de oude stad. Hier vind je aan de voet van de berg Marjan verschillende stranden.
Het uitzicht valt best wel mee; al naargelang aan welke kant je vertoeft, heb je uitzicht op de Kaštela's, het eiland Čiovo, de open zee of de stad...
- Uvala Kašjuni wordt als mooiste genoemd.
- Kastelet beach vind je aan de voet van de berg, een halfuurtje met de bus bij de oude stad vandaan. Het is een kiezelstrand en je hebt er weinig schaduw, maar het is een van de mooiste stranden daar.
- Bacvice beach ligt op een kwartiertje lopen van de stad. Dit strand wordt heel langzaam diep en is dus ideaal voor gezinnen met kindjes. Je kan er ligbedden huren en er is een strandbar.
Bekijk een vakantie in Split eerder als: citytrippen, wandelen, shoppen, lekker gaan eten, een marktje bezoeken, een museum, naar het theater gaan, een festival meepikken of een avondje gaan stappen in een van de vele bars of disco's.... Een trip naar het fort in Klis...
Zo de moeite waard !
Het Paleis van Diocletianus
Rond 300 na Christus liet de Romeinse keizer Diocletianus hier een paleis bouwen. Het "paleis" omvat het hele oude stadsgedeelte binnen de vestingmuren.
Het Paleis van Diocletianus is meer dan een bezoekje waard. Haal voor uw gemak een plattegrond bij de toeristische dienst. Die vindt u niet ver links van de "bronzen poort" aan de haven.
Net zoals de Romeinse legerkampen die je vast al eens hebt gezien in een of andere film, heeft het paleis van Split vier poorten.
De poorten hadden oorspronkelijk Romeinse namen, maar die werden in de 16e eeuw, onder invloed van Venetië, veranderd.
Van de vier torens die oorspronkelijk op de vier hoeken de stad bewaakten, staat er nog maar één.
De tand des tijds is ongenadig...
De Silver gate
Rechts naast het paleis kun je tussen "vaste toeristenkraampjes" vol met kleding, handdoeken, petten, brillen... over de dagelijkse markt naar de oostelijke poort of de "silver gate" lopen.
Ondanks de eenvoudigere bewerking van de poort dan de "gouden poort" is "Porta orientalis" toch indrukwekkend te noemen.
Bij het zien van de dikke muren en de overblijfselen van de achthoekige torens kun je met een beetje fantasie nog de kracht van weleer voelen.
Het leuke doorkijkje op de mooie klokkentoren lokt ons langs deze poort naar binnen...
Severova District
Zodra je de poort door bent, kan je links achter het achthoekige Romeinse mausoleum naar deze oude woonwijk voor soldaten en personeel binnen het paleis. En alsof het er nog steeds wat "minder belangrijk" is, zijn zelfs de zuilen hier minder goed onderhouden...
Tenminste, de foto's zijn van 2021. Ondertussen zou er serieus gerenoveerd zijn...
het Split Ethnographic Museum
In dit museum aan de woonwijk - het gebouw met het halfronde raam, kan je terecht voor zowel tijdelijke als permanente tentoonstellingen, van wapenverzamelingen en muziekinstrumenten tot traditionele Dalmatische klederdracht.
De Domniuskathedraal & het Mausoleum
We lopen terug naar de silver gate voor het mooiste deel van het paleis: het centrale keizerlijke plein met de Domniuskathedraal.
De toren van de kathedraal is zo kenmerkend voor Split dat hij op haast iedere prentkaart staat. Hij is dan ook echt prachtig.
De kathedraal zelf bestaat uit de kerk in het achthoekige Romeinse mausoleum en de klokkentoren.
Het mausoleum werd begin de 4e eeuw gebouwd en in de 7e eeuw, zonder ingrijpende veranderingen, omgebouwd tot christelijke kathedraal.
Het Mauloseum wordt door 24 goed bewaard gebleven zuilen omringd en ook binnenin is alles in zo'n goede staat dat de kerk nog steeds in gebruik is.
Aan de bouw van de klokkentoren zelf werd pas begonnen rond 1200. Het zou ongeveer driehonderd jaar geduurd hebben voor hij af was. Begin 20e eeuw stortte de toren in en werd herbouwd in 1908.
Je kunt de toren helemaal tot boven beklimmen voor een panoramisch uitzicht. Hij is vijf verdiepingen hoog. De trappen voeren je bijna 60 meter hoog boven de oude stad.
Het Peristylium
Aan het Peristylium - het pleintje voor de klokkentoren en de zuilengang - sta je in het midden van het Paleis van Diocletianus, het kruispunt van de twee hoofdstraten Decumanus - van oost naar west - en Cardo van noord naar zuid.
Zet je gezellig neer op de rode kussentjes. Vanavond kan je hier komen dansen als je zin hebt...
Vroeger was dit plein een binnentuintje van het paleis. Neem zeker ook eens een kijkje in de kerk. Je vindt er een sacristie met een klein museum, een preekstoel, twee altaren...
Tussen de zuilen zal je ook een sfinx zien liggen die de keizer als souvenir meebracht uit Egypte.
De Vestibule
De trapjes op, boven de ingang naar de kelders, voeren je naar deze bijzondere toren. Bijzonder omdat hij langs de buitenkant vierkant is en vanbinnen rond.
Ooit was hij rijkelijk versierd met beelden in de halfronde nissen en een koepel belegd met mozaïek. Maar zelfs kaal laat hij een indruk na.
Langs hier ging men het woongedeelte van het paleis binnen.
De kelders & de bronzen poort
Via de trapjes onder de vestibule naar beneden kom je in de kelders van het paleis terecht. Via deze kelders die gebouwd werden in de 4e eeuw na Christus konden voorraden per boot worden aangevoerd. Bij een aanval op het paleis konden de bewoners via deze kelders ook per boot vluchten.
Game of Thrones fans herkennen de kelders waarschijnlijk: Denk aan: Meereen Streets, Alleys & Dungeons
De kelders en gangen lopen ondergronds dan ook door naar de zeepoort of beter bekend als de bronzen poort. Dit is dan misschien wel de kleinste poort van de vier, maar wel de meest gebruikte ingang. Deze poort ligt namelijk aan de kant van de Riva-boulevard, vlak achter de terrasjes.
Maar ooit waren die terrasjes hier niet, zelfs de promenade was er niet. De golven klotsten en beukten toen nog tegen de muren van het paleis.
artistieke impressie - AI-reconstructie
Golden gate
Porta septemtriionalis. Deze stoere, sterk beveiligde poort ligt in het noorden van het paleis. De poort is opvallend goed bewaard gebleven is eigenlijk de hoofdingang. Hierlangs kwam de keizer zijn paleis binnen.
In de nissen stonden vroeger beelden en er hingen zware houten poorten in de ingang. Dubbele poorten zelfs. Je zult zien dat je tussen de twee "poorten zonder poort" in een soort nis staat.
Op de eerste foto zie je de kleine kapel vlak naast de binnenste poort.
Bij een inval zouden aanvallers die van buitenaf binnendrongen voor de gesloten tweede poort letterlijk "de deur achter zich horen dichtvallen". Ze zaten dan in de val en konden zo van bovenaf overmeesterd worden.
Grgur Ninski & the Chapel of the Holy Arnir
In het parkje voor de poort kun je even op adem komen op een bankje. Er staat een leuke klokkentoren met een kapel: Chapel of the Holy Arnir.
Waar je niet naast kan kijken zodra je buiten komt, is het enorme standbeeld.
Wie ooit in Nin was, of in Varazdin, herkent hem waarschijnlijk meteen: Gregorius van Nin (Grgur Ninski), een 10e-eeuwse bisschop.
Of je het beeld nu mooi vindt of niet, is een kwestie van smaak. Maar je moet hem zeker eens over zijn grote teen gaan wrijven. Dat brengt geluk...
We keren op onze stappen terug en kuieren wat door de straatjes, nemen een kijkje in het Split city museum en bewonderen wat mooie details...
Iron gate
Door de smalle, gezellige straatjes, vol boetiekjes, ijskraampjes en binnentuintjes komen we uit bij de ijzeren poort aan de westelijke kant van het paleis.
De poort zelf is minder indrukwekkend dan de andere, maar heeft ook, zo valt me op, een soort "nis" en een tweede poort.
In de 15e en 16e eeuw werden alle poorten, behalve deze, gesloten wegens Ottomaanse aanvallen.
Church of Our Lady of the Bell Tower
Nog even een foto nemen van de toren en de opvallende "clock under the bell"... Deze klok valt vooral op door de 24 Romeinse cijfers. Mooi.
Langs hier lopen we het paleis uit en gaan op verkenning in de rest van de mooie oude stad.
Stari Grad Split
People 's square / Narodni Trg
Eenmaal door de 'Iron Gate' loop je er recht op af. Terwijl we van ons drankje nippen, kijk ik rond en zoek een en ander op in mijn gids...
Dit plein is ontstaan aan het eind van de 13e, begin 14e eeuw, toen het paleis te klein werd voor de snelle groei van de stad. Dus begon men buiten de muren verder te bouwen...
Het mooie, voormalig stadhuis uit 1443 valt meteen op.Met haar prachtige gotische ramen en open galerij. Binnen vind je regelmatig tijdelijke exposities.
Op de hoek schuin tegenover het stadhuis vind je het Cyprian's Palace
"Ciprianis-Benedetti Palace, Split" door Argo Navis , via Wikimedia Commons, gelicentieerd onder CC BY-SA4.0
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:20200730_Pala%C4%8Da_Ciprianis-Benedetti,_Split.jpg Argo Navis, CC BY-SA 4.0 <https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0>, via Wikimedia Commons
Het gebouw helemaal achteraan het plein is een boekenwinkel met erboven een hotel. Let vooral eens op de fraaie details aan de gevel
Trg braće Radić
Dit mooie plein aan de zuidwestelijke kant buiten het paleis wordt in de volksmond ook "Voćni trg" genoemd, wat fruitplein betekent.
Vroeger was hier immers een grote fruitmarkt.
Je herkent het meteen aan de opvallende toren, een restant van een enorm kasteel dat hier ooit door Venetianen werd gebouwd.
Maar niet alleen de toren trekt de aandacht; ook de gezellige sfeer op de terrasjes van de cafés en restaurants, de prachtige barokke gevels en de charmante boetiekjes vallen meteen op.
Marko Marulić
Ja, zelfs de bronzen Marko Marulić, filosoof en schrijver uit de 15e eeuw...
Ze nodigen allemaal uit om nog even te blijven hangen.
Trg Republike
Langs de promenade, rechts voor dit leuke kerkje, vinden we dit plein. Het doet een beetje denken aan het San Marcoplein in Venetië en ik voel me eventjes in Italië...
De vleugels van een neo-renaissancepaleis zetten de toon op dit plein met zuilengalerijen en decoraties.
Ooit stond hier een theater, maar dat werd door een brand vernield. Nog steeds vinden hier regelmatig culturele evenementen plaats, zoals het Split muziekfestival.
Marmontova-straat
Via enkele doorsteekjes kan je naar deze moderne winkel-wandelstraat met een vismarkt, een pleintje met een versmarkt, pleintjes met terrasjes...
Achteraan kwamen we dit rare geval tegen...
Ik moest er wel om lachen...
Pirja-fontein
Op de grond staat een soort trechter...
Maar ze zou nu, naar het schijnt, buiten werking zijn gesteld omdat er veel passanten nat werden...
Het verhaal erachter zou te maken hebben met de economische depressie in de jaren negentig. Men stelt de vraag of de hand "toevallig" richting Zagreb wijst.
No boat to catch?
No flight?
Enjoy Split by night...
En nu je hier toch bent: trek een paar uurtjes uit voor Klis fortress. Je hebt er een prachtig uitzicht over Split.