Oktopus, Europese achtarm of kraak (Octopus vulgaris)

Zoals de naam al zegt, heeft hij acht lange armen met twee rijen zuignappen aan een zakvormig lijf. Hij heeft geen inwendig skelet. Ze worden tot 1,3 meter groot (inclusief de armen).

In zijn opvallend grote kop staan spleetvormige ogen. Hij kan zijn kleur aanpassen aan de omgeving. Bij gevaar blaast hij zijn inktzak leeg om achtervolgers in de war te brengen en te vluchten. 

Zoals alle intvissen kan hij zijn kleur heel snel aanpassen aan de omgeving. 

 Vooral 's nachts of in de schemering komen ze uit hun schuilplaats tussen rotsen en spleten om op zoek te gaan naar krabben, schelpdieren en vis. Toch zag ik er eentje in de late namiddag in actie op het eiland Hvar. Uniek...

De blauw-groene gloed op zijn lichaam is afkomstig van speciale microscopische, reflecterende cellagen in de huid van de octopus (iridoforen). Anders dan de gewone kleurcellen die met pigment werken, creëren iridoforen een iriserende blauwe of metallic gloed om de rimpeling van zonlicht in het water na te bootsen. 

De crni muzgavac, in het Kroatisch leeft op zachte en modderige bodems op dieptes tussen 30 en 60 meter. Hij staat bij de locals bekend om zijn typische muskusachtige geur.

De grootste verschillen met de gewone achtarm zitten hem in het formaat: hij kan maximaal tot 30 cm groot worden. Bovendien heeft deze soort slechts één rij zuignappen op de armen, terwijl de gewone achtarm twee rijen zuignappen op elke arm heeft. De huid van de muskusachtarm is gladder en geelachtig tot oranjebruin, terwijl de gewone achtarm een ruwere, bobbeligere huid heeft.

Gewone zeekat

Gewone pijlinktvis

In de winter begeeft deze schoonheid zich op een diepte tussen de 100 en 200 meter om in de lente en de zomer aan de kust door te brengen om te paaien.  

Het is deze soort die we tijdens onze vakantie toch wel graag een keertje op ons bord tegenkomen. Gegrild en met royaal wat knoflook erbij... 

Naast de acht "gewone" tentakels heeft deze soort twee extra "grijptentakels" waarmee hij zijn prooi binnenhaalt en naar de krachtige snavelvormige bek brengt. Deze "Sepia officinalis" heeft een interne skeletschelp. Deze schelp, rijk aan kalk, kent iedereen die ooit een kanarie had of heeft, als bekend zeeschuim.

Ook deze soort begeeft zich, als het kouder wordt, naar diepere wateren, tot wel 500 meter diep. 

Atlantische dwerginktvis

Dit dwergje zal je naar alle waarschijnlijkheid niet eens opmerken tijdens je snorkelavonturen. Het is amper 2 tot 5 cm groot...

Het komt ook bij ons voor.

https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Sepiola_atlantica.jpg
https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/e9/Sepiola_atlantica.jpg
© Hans Hillewaert
De foto is origineel en niet bewerkt 

Marmerkrab (Pachygrapsus marmoratus)

Deze 22-36 mm kleine krab is een van de meest voorkomende krabben in Kroatië. Je ziet haar bijna overal tussen de rotsen en spleten. 

De soort voedt zich zowel met algen als plantaardige voeding en als favoriet verkiezen ze  dierlijke  mosselen en andere schelpdieren.

De grootste vijand is de octopus Eledone moschata.

Gele wrattenkrab (Eriphia verrucosa)

Je komt haar vooral tegen op ondiepe garasvlaktes met rotsen en stenen.              

Deze kan 7 tot 9 cm breed worden en voedt zich vooral met tweekleppigen, slakken en heremietkreeften.

Blauwe zwemkrab (Callinectes sapidus)

Waar het woordje "blauw" vandaan komt, zie je meteen. Heel herkenbaar zijn ook de grote stekels aan de zijkanten van zijn schild.
Dat ze naast kruipen ook echt kan zwemmen, zag ik aan het St. Nikolas fort in Sibenik. 

Mooie, grote krab die – vooral in Italië sinds 2023 – op vele menukaarten is beland omdat deze "Amerikaan" hier eigenlijk niet thuishoort, zich overvloedig voortplant en schade veroorzaakt aan de vis- en schaaldierenkweek.
"Zo wordt een nadeel een voordeel."

Grote spinkrab (Maja squinado)

Ook deze trage krab is een ware lekkernij, maar hij hoort hier wel thuis. Hij leeft graag op zand- en rotsbodems en komt voor tot op 70 m diepte.

Omdat ze zo traag zijn, camoufleren ze zich met plantaardig en dierlijk materiaal, zoals sponzen en poliepen. Daardoor zijn ze tijdens het snorkelen moeilijk te spotten. Ik zag deze kleine spinkrab toevallig toen ik het zee-egel sceletje wilde oprapen voor een meisje dat schelpjes aan het zoeken was....

De echte Europese zeekreeft

Kreeften eten zowat alles wat hun pad kruist: krabben, garnalen, wormen, zeesterren, zee-egels, slakken, tweekleppigen zoals mosselen, kleine vissen, maar ook verorberen ze met smaak dode vissen of zwakkere soortgenoten. 

Dat is ook de reden waarom hun zware scharen worden dichtgebonden wanneer ze samen met langoesten in een aquarium van een restaurant worden gezet.

De grote beerkreeft of in het Engels : Slipper lobster - (Scyllarides latus)

Omdat ze relatief zeldzaam zijn en solitair leven, bestaat er geen grootschalige commerciële visserij op deze soort. Hun vlees is echter stevig en mals en wordt door fijnproevers hoger gewaardeerd dan dat van gewone kreeften of langoesten.

De Europese langoest

Op het menu van de langoesten staat bijna hetzelfde als op dat van de kreeft.   De langoest heeft geen scharen.

Langoestine 

En deze lusten wij ook wel.... De Kroatische škampi : Dit is een echte langoustine met scharen en een roze-oranje kleur.

Wat wij in de Benelux 'scampi' noemenzijn eigenlijk tijgergarnalen. 

Steurgarnaal

De steurgarnaal is ongeveer 1 à 2 cm groter dan onze Noordzeegarnaal. En terwijl de onze een grijsbruine schutkleur heeft voor onze zandbodems, zijn de steurgarnalen doorzichtig met streepjes. En terwijl de tomaat-crevette-soort geen scharen heeft, kan de steurgarnaal flink 'pitsen'. Dat ondervond ik bij het maken van deze foto...

Noordzeegarnaal

Maar ook onze garnaal komt in Kroatië voor in baaien met een zandbodem waar ze zich overdag meestal ingraven. 

De brandhoren of Paarse kleurstofslak (Bolinus brandaris-murex brandaris )

Wist je dat je: Dit is de beroemde 'purperslak' van de oudheid waaruit de Feniciërs en Romeinen koninklijk paars- Tyrisch purper -  pigment wonnen. Je vindt ze heel vaak leeg op de rotsen of snorkelend op de zeebodem. 

Stekelhoren (uit de murex familie)

De geaderde stekelhoren (Rapana venosa)

Deze invasieve exoot is een echte roofslak die overal ter wereld terecht is gekomen via schepen. Ze is, omdat ze zich voedt met andere weekdieren, vooral problematisch voor de oester- en mosselkweekerijen in Kroatië.

De wulk of gnot (Hexaplex trunculus / Murex trunculus)                                          

Dit is een van de meest voorkomende huisjesslakken in Kroatië. Het zijn ook vooral deze schelpen van dode wulken die door heremietkreeftjes in beslag worden genomen.

De zeeoor (Abalone)                                   

Deze kleine, op Chinese hoedjes lijkende schelpjes klemmen zich muurvast tegen de rotsen aan. Dit doen ze om niet uit te drogen als ze bij eb boven het water komen te zitten. Bij vloed grazen ze de algen van de rotsen. 

Ze worden gebruikt als aas om te vissen, worden zoals een oester rauw gegeten met een druppeltje citroen, of in gerechten verwerkt zoals in 'Rižoto od priljepaka' (schaalhorenrisotto) en 'Na buzaru': op de traditionele Dalmatische wijze bereid met olijfolie, knoflook, peterselie en witte wijn.

Middellandse Zeeschaalhoren (Patella caerulea) - Priljepak

De vorm van de schelp vertelt je al meteen waar de naam vandaan komt. Door de gaatjes aan de rand van de schelp ademt het diertje en voert het water af. Ze zijn vooral gekend om hun mooie parelmoeren binnenkant. 

Oesters

Mosselen

Scheermesjes

Sint Jacobsschelpen

Venusschelpen

Kokkels

Deze mooie schelp kan tot bijna een meter hoog worden. Hoog ja, want hij staat rechtop in de bodem van de zee. Meetsl kom je ze tijdens het snorkelen tegen op ondiepe zeebodems met veel zeegras. 

De binnenzijde van de schelp heeft een heldere parelmoerglans. Op oudere exemplaren zie je vaak begroeiing door spons- en mosdiertjes. In de mossel leven vaak kleine krabbetjes. Ik zag zelfs een klein visje naar binnen glippen toen de mossel 'op een kier' stond.