Zoogdieren
Jager en prooi, schattig of mooi... Ontdek wat je misschien tegen kan komen tijdens je trektochten door de Kroatische natuur.
Laat ons op deze pagina starten met de mooie en vaak schattige hoefdieren. Al zit er ook eentje tussen waar je toch voor moet uitkijken...
Op andere pagina's: Roofdieren - Kleine rovers - Vleermuizen
Hoefdieren
Reeën (Capreolus capreolus)
Een ree is met zijn 16 tot 35 kilogram en een schofthoogte tussen de 60 en de 90 centimeter een eerder kleine soort. Ze hebben een zandgele tot roodbruine zomervacht die in de winter grijsbruin tot zwart verkleurt.
Reekalfjes worden vaak als tweeling geboren en hun vacht heeft de gekende witte vlekjes. Deze verdwijnen als ze ouder worden.
Het edelhert of rode hert (Cervus elaphus)
In een gebied van zo'n 27.000 hectare, waar de grote rivier de Donau stroomt tussen Kroatië en Servië, leven kuddes edelherten.
Mannetjes kunnen een schofthoogte van 140 cm bereiken met een gewicht tot zo'n 250 kg. Het prachtige, mooi vertakte gewei van de mannetjes kan bij een volwassen exemplaar tot 90 cm groot en tot 10 kg zwaar worden. Een hinde krijgt geen gewei. Ook van het edelhert hebben kalfjes vlekjes.
Het vrouwtje, de reegeit, heeft in de winter een bosje witte haren tussen de achterpoten. Dit schortje, zoals het wordt genoemd, lijkt op een staart maar is het niet. Het volwassen mannetje, de reebok, krijgt ieder jaar een nieuw, eenvoudig gewei van 2 à 3 'punten' of 'enden'. Vier of meer punten zijn zeldzaam.
De vacht van de dieren is in de zomer roodbruin van kleur. De buikzijde is wit en het staartstuk roomkleurig. In de winter wordt de vacht dikker en grijsbruin.
Over jagen ga ik niet uitbreiden. Maar voor de jagers onder ons zet ik wel een link... Jagen in Kroatië
Het damhert (Dama dama)
Het axishert of chital (Axis axis of Cervus axis)
Beide soorten lijken voor een leek erg op elkaar. Vooral de roodbruine kleur met witte vlekjes zorgt voor verwarring. Maar terwijl axisherten altijd dit kleurenpatroon hebben, kunnen damherten zeer donker tot bijna zwart van kleur zijn. Dan zijn zelfs de vlekjes niet wit, maar bruin. Damherten zijn ook net wat groter dan axisherten.
Het grootste, duidelijk herkenbare verschil is het gewei...
Interessant om te weten is dat het Axishert een ingevoerd hert is dat oorspronkelijk uit India en Sri Lanka komt. Op de meeste plaatsen in Europa waar de dieren geïntroduceerd werden, overleefden ze het niet. Ze zijn namelijk zeer gevoelig voor kou. In Kroatië vind je ze wel, met name in het NP Brijuni, waar ze zij aan zij leven met damherten.
De Europese moeflon (Ovis aries musimon)
De moeflon is eigenlijk een verwilderdschaap. Zowel de mannetjes als de vrouwtjes hebben hoorns. Bij mannetjes kunnen de hoorns die achterwaarts achter de oren heen krullen tot 85 cm lang worden. Ze komen vooral voor op bergweiden en in in hellingbossen.
In tegenstelling tot een gewoon schaap hebben ze geen wollige vacht, maar een kortharige. In de winter kleuren de rammen roodbruin tot donkerbruin met een lichte 'zadelvlek' op de flank, witte 'sokken' en een witte snuit.
De gems (Rupicapra rupicapra)
Deze elegante bergbewoner kan je tegenkomen op de weidevlaktes van de Dinarische Alpen. Deze bergketen strekt zich uit tussen Slovenië, door Kroatië, Bosnië en Herzegovina en Servië, tot in Albanië.
In de vroege ochtend, wanneer ze gaan grazen, heb je veel kans ze te spotten. Vooral in het nationaal park Noord Velebit huppelen en springen ze door weides en de bergen.
Ik duim voor je dat je ze te zien krijgt...
Wilde paarden
In het nationaal park Biokovo kan je wilde paarden spotten.Eigenlijk zijn het verwilderde paarden die decennia geleden door hun eigeners werden achtergelaten. Wat uiteraard niet hetzelfde is als echte wilde paarden. Feit blijft wel dat je toch best een beetje afstand bewaard. en ze niet probeert te strelen .
In het dal Lonjsko Polje, bijvoorbeeld, tussen de rivier Sava en het gebergte Moslavac ligt een groot, beschermd overstromingsgebied.
Daar leven naast otters, herten, reeën en wilde katten ook Posovac- of Posavina-paarden in het wild. Deze dieren zijn middelgrote trekpaarden en hebben een gemiddelde schofthoogte van 140 tot 150 centimeter. Kwaliteitshengsten van onder meer de Arabier werden gekruist met de merries van het lokale bušakpaard. Ze werden gebruikt voor het trekken van wagens en in de landbouw, maar leven nu in hele kuddes vrij in Kroatië en Bosnië.
Het wild zwijn (Sus scrofa)
Wilde zwijnen zitten er in Kroatië en de hele Balkan meer dan genoeg. Met als resultaat dat vele jagers hier in het jachtseizoen naartoe komen. Tussen november en eind januari kan je hier dan ook in Kroatië aan echte drijfjachten deelnemen, inclusief overactieve honden.
Geef mij dan maar de rust van het voorjaar en de schattige, gestreepte jongen. Niet dat ik ze al echt heb kunnen bewonderen... Zodra ze ook maar iets horen, schieten ze de bossen in...
Waarmee ik tevens wil zeggen dat everzwijnen enkel agressief zijn als ze zich bedreigd voelen of met hele kleine biggetjes zitten.
Dat de zwijnen het hier zo goed doen, komt grotendeels omdat er in Kroatië heel lang totaal geen varkenspest voorkwam.
Jammer maar helaas werd de ziekte in 2017 voor het eerst in het zuiden van Europa vastgesteld. Na Roemenië, Hongarije en Bulgarije volgde Servië in 2020. Dit jaar (2023) verspreidde het virus zich verder met zo'n 212 uitbraken in Bosnië-Herzegovina en 199 in Kroatië.
Terwijl men vermoedt dat het virus zich vooral verspreidt via wilde dieren, gaat het hier voornamelijk om uitbraken bij lokale boeren.

