Ugljan & Pašman
Ontdek net als wij wat deze groene eilanden in de Adriatische Zee voor de kust van de Kroatische stad Zadar je te bieden hebben.
Omdat wij op het eiland Ugljan verbleven begin ik daarmee. Liever meteen naar Pašman ? Klik hier: Pašman
Ugljan
Het eiland
Vanuit Zadar doe je er met de veerboot ongeveer 25 minuten over. Je komt aan in Preko.
Ugljan is geen plaats waar je naartoe gaat voor een lange lijst spectaculaire bezienswaardigheden. Het aantrekkelijke zit veel meer in het landschap, de onverharde paadjes tussen olijfgaarden, de oude huizen, de kleine verscholen baaien... Je vindt er stranden waar je zo goed als alleen zult zijn en stranden waar je als sardientjes in een doosje naast elkaar ligt. Je vindt er dorpjes die gezellig levendig zijn, dorpjes die druk, druk, druk zijn en dorpjes waar je in alle rust kunt genieten van heerlijk nietsdoen...
Het eiland is heuvelachtig en je kunt er heerlijk fietsen en wandelen langs de kust of in de pijnboombossen. Op het eiland zouden volgens de toeristische dienst meer dan 200.000 olijfbomen staan. Daardoor wordt Ugljan ook weleens het olijfeiland genoemd.
Volg je even in onze voetsporen? Daarna kun je gemakkelijker kiezen welk dorpje jou persoonlijk het meest aanspreekt.
Kukljica
Wij verbleven in dit pittoreske, maar toch toeristische vissersdorpje. En omdat het helemaal aan de zuidoostelijke kant van het eiland ligt, is het meteen een mooie start om de kustlijn af te gaan.
De lokale bevolking leeft hier nog steeds voor een groot deel van de zee. De laatste jaren komt daar, zoals overal in Kroatië, ook de verhuur van kamers en appartementen aan toeristen bij. De meeste straatjes in het dorp zijn eigenlijk steegjes, en zo smal dat je er met de auto niet door kan.
Links naast de kerk was het gezellig verbroederen met de locals bij het WK voetbal.
De historische dorpskern en ook de haven ervoor liggen in een grote U-vormige baai. In de haven ligt het in het hoogseizoen vol zeilboten, jachten en excursieboten, naast grote vissersboten en sloepjes.
In de bocht langs de promenade vind je tal van heerlijke restaurantjes, terrasjes en een ijssalon met de lekkerste ijsjes... Daar krijg je geen kind voorbij....
Als je er zelf al voorbij geraakt...
Zelena Punta
Voorbij de bocht loop je recht naar een bebost schiereiland. Hier kun je appartementen huren in nieuwe, moderne huisjes. Alleen jammer dat de oude huisjes helemaal vooraan niet afgebroken worden. Maar dat fenomeen is ons jammer genoeg niet onbekend...
Het schiereiland is vooral bekend bij de jeugd, tot over de grenzen. Hier wordt jaarlijks in juni een meerdaags festival gehouden.
Het gedeelte rond de pier is vooral geliefd bij gezinnen met kinderen en jongeren. Je kunt hier voorbij de pier een heel eind langs het water wandelen en zwemmen, zonnen en snorkelen tussen de rotsen.
Ždrelac-passage & Ždrelac Bridge
Terug naar de overkant. Wanneer je voorbij de pier, bijna recht tegenover die van Zelena Punta, de zee blijft volgen, kom je uit bij de brug die het eiland Ugljan in het zuidoosten met het eiland Pašman verbindt. Kukljica wordt dankzij dit kanaal ook "de toegangspoort tot Nationaal Park Kornati en Natuurpark Telašćica" genoemd. Onderweg passeer je enkele leuke plekjes om de zee in te duiken.
Wij wilden dat eerst bij de rode vuurtoren doen, omdat het me een ideale plek leek om te snorkelen. Maar de vaarroute wordt vrij intensief gebruikt en, al naar gelang de grootte van de boten en de snelheid, kwamen er constant golven die kant op... Toch maar geen risico's genomen!
Church of Our Lady of the Snows
Voorbij de bocht kom je vanzelf uit bij een pier waar vrachtschepen aanmeren. Van hieruit kan je een eerste blik op de brug werpen. Op de kade staat ook deze kerk met een bijzonder verhaal.

Volgens de legende sneeuwde het heel lang geleden op vijf augustus in Kukljica. Omdat het er nooit sneeuwde, werd omwille van deze unieke gebeurtenis deze kerk, 'Onze-Lieve-Vrouw van de Sneeuw', de patrones van de kerk, gebouwd. Sinds 1514 komen ieder jaar eilandbewoners vanuit alle windstreken hierheen om dit te vieren met een botenprocessie.
Dit waardevolle culturele monument staat sinds 1982 onder staatsbescherming bij het Regionaal Instituut voor de Bescherming van Culturele Monumenten in Split.
Wanneer je het pad voorbij de bocht blijft volgen, kom je bij de brug uit. Dat doen we op de pagina: Pašman
Twee van de mooiste stranden van het eiland liggen in de gemeente Kukljica: Plaža Velika Sabuša en Blue Bay Otrić. Klik op de naam voor meer info
Kali
Via het bospad aan Blue Bay Otrić kun je per fiets of te voet via Plaža Otrić helemaal langs de zee naar Kali en verder...

Ook Kali is van oorsprong een vissersdorp. Zelfs vandaag de dag zit visserij bij de bewoners in het bloed en zou er in ieder huis een visser wonen.
Net zoals de inwoners van Kukljica staan ze hier in heel Kroatië bekend om hun vakkundigheid in het maken en herstellen van visnetten. De vissersvloot van Kali zou de grootste zijn van de hele Adriatische Zee.
Rond de haven loopt een geplaveide strook waar je kunt zonnen en zwemmen. Schaduw vind je er nauwelijks. Plekjes om iets lekkers te eten of te drinken des te meer. Zo is het gebouw links op de foto met de vlaggetjes een bekend fastfoodrestaurantje waar je allerlei vishapjes en kleine visgerechten kunt bestellen. Je kan er een tafeltje reserveren of... aanschuiven achteraan de rij wachtenden.

Het jaarlijkse vissersfeest, waar je naast muziek en traditionele dans kan genieten van door locals vers gevangen en ter plaatse bereide vis lokt telkens veel Kroaten en toeristen naar het dorp.
Ook voorbij de haven richting Preko vind je langs de baan kleine kiezelstrandjes en betonnen pieren waar je de zee in kunt.
Otok Osljak
Het eiland waar je van hieruit mooie plaatjes kunt schieten is otok Ošljak. Dit eiland is het kleinste bewoonde eiland in de Kroatische Adriatische Zee. Het telt slechts 30 inwoners.
Je kan het bezoeken om in de prachtige natuur te wandelen, een bunker uit de tweede wereldoorlog te bezoeken, de vuurtoren, windmolens, een waterreservoir, een oude school... Overblijfselen van 'villa rustica', de vroegmiddeleeuwse kerk van Sint-Hieronymus....
Bovendien is het hele eiland een beschermd parkbos waar verschillende beschermde vogelsoorten, zoals de slechtvalk, de steenarend, de slangenarend en de grote stern, hun habitat hebben.
Preko
En zo fietsen we Preko binnen. Hier ben je met de veerdienst aangekomen. De kade waar de veerboten aanmeren laten we rechts liggen en we vervolgen onze fietstocht langs de zee, tot we bij de haven en de dorpskern van Preko uitkomen. Preko is het meest bruisend en levendige dorp van het eiland.
Veliki Stonovac reservoir
Spomenik lavandijerama - Naša mati
Eén van de eerste dingen waarvoor ik van de fiets stap, is deze drinkfontein. Dit openbare waterreservoir werd begin de 20e eeuw gebouwd om de schaarste aan drinkbaar water op het eiland te verhelpen. De citerne is zo groot als een voetbalveld en de ondergrondse tanks kunnen zo'n 150.000 liter water opslaan.
Vrouwen droegen het water in kruiken of vaatjes op hun hoofd. Ook ezeltjes werden ingezet om vaten te vervoeren. Zelfs vandaag de dag zal je aan de meeste huizen een citern, een gusterna' vinden waarin regenwater van de daken wordt opgevangen. Het monument op het plein aan de haven wordt nog steeds gebruikt door al wie een slokje verfrissing kan gebruiken.
Ook dit heeft met water te maken. Je vindt het monument ter ere van deze 'wasvrouwen' net voorbij de haven in het straatje dat gelijkloopt met de kade.

De wasvrouwen van Preko stonden bekend om hun bijzondere technieken en hun vaardigheid in het wassen van kledij met warm water en as (lušija) . Vooral de rijkere burgers uit Zadar lieten hun vuile was ophalen en mooi gestreken terugbrengen door deze lavandijeras.
Maar op een dag liep het mis. Op 2 november 1891 verdronken zestien vrouwen, jong en oud, zelfs enkelen die zwanger waren, toen hun boot kapseisde tijdens een storm. Aan hen werd dit monument opgedragen. 'Naša mati' betekent 'onze moeder'.
We rijden verder langs de mooie promenade waar je een gewone- en een waterspeeltuin vindt, kijken nog even om naar Otok Ošljak en komen algauw uit bij een ander eiland voor de kust.
Otok Galevac
Dit idyllische eiland, dat op amper 80 meter recht tegenover Preko ligt, wordt ook wel Školjić genoemd. Het is een favoriete plek voor velen om in de schaduw van de bomen te gaan wandelen of langs de rotskust te gaan snorkelen. Het eiland heeft een omtrek van zo'n 650 meter. Groot is dat niet, maar het is wel een aanrader.
Je kunt er naartoe zwemmen, of overgezet worden door een roeibootje, een barkajoli. Dat kostte ons in 2026 amper 2 euro per persoon. Retourtje ! Daar kon ik mijn camera niet voor riskeren...
Er valt namelijk toch wel wat te bezichtigen op het eiland. Een Franciscaanse klooster uit de 15e eeuw waar je in de bibliotheek een collectie zeldzame boeken kan bezichtigen die als cultureel erfgoed beschermd zijn. Er staat een oude kerk met kapel, enkele standbeelden en een mooie miniatuur van een kerk gemaakt door een jonge preister in opleiding tijdens de Tweede Wereldoorlog. De inspiratie voor het miniatuur zou de student gevonden hebben bij de begraafplaats van het Notre Dame De Lourdes....
Crkva Gospa od Ružarija (stara crikva)

We nemen even een kijkje bij de Church of Our Lady of the Rosary. Deze kerk met opvallende rood-witte klokkentoren, die vrij recent gerestaureerd werd, stamt uit 1765. Maar de geschiedenis verwijst naar een nog oudere kerk die ooit op dezelfde plek stond. Rond de kerk ligt het kerkhof, omringd door een traditionele stenen muur. Het geheel werd officieel uitgeroepen tot cultureel erfgoed.
Beach Jaz
Dit is waarschijnlijk het populairste strand van Preko. Doordat het een zandstrand is, is het vooral bij de jeugd zeer geliefd. Het water is er ondiep, er zijn restaurantjes, pizzeria's en openbare toiletten. Glijbanen, een speeltuin en een volleybalveld maken het compleet voor gezinnen met kinderen.
Er zijn in Preko zoveel stranden en strandjes dat er geen beginnen aan is om ze allemaal te vernoemen en van foto's te voorzien. Ga en ontdek ze zelf.
Tvrđava Sveti Mihovil
Boven Preko in de heuvels vind je het meest bezochte uitkijkpunt bij de ruïne van een oude burcht: Tips & trips Ugljan & Pašman
Poljana
Plaža Čerenac
Poljana is één van de kleinste dropjes op het eiland Ulgjan. Het heeft een eigen gezellig haventje en mooie strandjes. Eén daarvan is Plaža Čerenac, waar het heerlijk snorkelen is. Hier zit zoveel vis... Getuigen: het grote aantal aalscholvers die hier vrijwel constant aanwezig zijn.
De bevolking leeft hier voornamelijk nog van landbouw, olijven- en groententeelt.
Wist je dat: Poljana een eigen dialect heeft dat alleen begrepen wordt door degenen die hier opgroeiden.
Sutomišćica
Olive island marina
Het volgende dorpje ligt aan een grote beschutte baai en de bekende jachthaven ervan staat bekend als een van de beste van de Adriatische Zee. Het dorpje telt amper 336 inwoners, maar heeft toch wat te bieden aan toeristen die liever een beetje meer rust willen.
Vlak naast de zee vind je bijvoorbeeld een professioneel en volledig uitgerust voetbalveld. Het is eigenlijk het belangrijkste voetbalveld van het hele eiland. De gele vroegchristelijke Sint-Eufemiakerk, met vrijstaande klokkentoren en begraafplaats, staat eigenlijk net buiten het dorp.
Lukoran
In Lukoran zijn we eigenlijk alleen maar gepasseerd... Vandaar zo weinig foto's... De bevolking leeft er voornamelijk van de visserij, de landbouw en van het toerisme.


Ugljan
Dit stadje kreeg dezelfde naam als het eiland om de eenvoudige reden dat het de eerste stad, de oudste stad van het eiland is. En toch is Ugljan geen stad in de gebruikelijke zin van het woord, maar eerder een dorp. Een groen, landelijk dorp dat zich lang uitstrekt langs de zee. Een dorp met net iets meer dan 1.000 inwoners.
In de 'achtertuin' van het dorp kun je uren wandelen over landwegen, langs oude droge muren en tussen olijfgaarden, wijngaarden en vijgenbomen.
Wanneer je Ugljan binnenrijdt, heb je aan je rechterkant een betalende openbare parking. Vlak naast de parking en 50 meter verder heb je twee supermarktjes. Tussen de twee winkels ligt een kleine haven met een betonpad dat door het water naar de overkant loopt.
Daar, aan de overkant, ligt een kiezelstrand met een speeltuin en een strandbar. Ook verderdoor liggen kiezelstranden. Aan deze kant kun je ook terecht als je een kamer of appartement wilt huren bij locals.
Net voorbij de tweede winkel en een – in 2026 – leegstaande konoba staan twee houten ligstoelen vrij en we besluiten hier even halt te houden en te zwemmen. Aan de overkant in de konoba krijg ik de kans deze ijverige ouders aan het werk te zien. Schattig!
Spomenik NOB
Langs de promenade richting klooster blijven we even stilstaan bij deze zuil. Dit monument met bronzen sculpturen van twee verzetsstrijders (een man en een vrouw) werd opgericht als herdenking aan de slachtoffers uit de Tweede Wereldoorlog. Ook de lokale vissers, zeelieden en eilandbewoners die destijds deelnamen aan het verzet worden geëerd.

Onder het reliëf van de zeeman aan zijn stuurwiel staat een inscriptie: '..IMA KOJI STE PALI U VELIKOJ NARODNOJ REVOLUCIJI 1941-1945' (Aan hen die gevallen zijn in de Grote Volksrevolutie 1941-1945)
Langs de uitgestrekte kustlijn zijn verschillende kleine baaien en plekken waar je kan zonnebaden, zwemmen en snorkelen. Juist doordat het hier relatief rustig is en ook door de combinatie van rotsige stukken, zand, zeegras en beschutte ondiepe gedeelten valt er ook onder water heel wat te ontdekken.
Het klooster van Sint-Hiëronymus
Dit voormalige Franciscaner klooster met gotische kerk van Sv. Jeronim dateert uit de 15e eeuw. In de kerk kun je een belangrijk kunstwerk uit de Kroatische middeleeuwse geschiedenis bewonderen: het beroemde Ugljanski poliptih.
Het voormalige Franciscanenklooster van Sint-Hiëronymus wordt tegenwoordig nog steeds door de Dochters van Barmhartigheid gebruikt. Aan het klooster is daarnaast toeristische accommodatie verbonden, waardoor soms wordt gesproken over het 'hotel' in het klooster.
Plaža Mostir
Vlak voor het klooster ligt een leuke, rustige en ondiepe baai met een echt zandstrand. De ideale plek dus voor gezinnen met jonge kinderen. Al naar gelang hoe de zon staat vind je links of rechts wel een plekje in de schaduw.
Het is een leuk stukje geschiedenis om te weten dat hier in Ugljan verschillende rijke en adellijke families uit Zadar een zomervilla hadden. Een opvallend voorbeeld daarvan is Dvorac Califfi, ook bekend als het kasteel van Califfi/Brčić uit de 17e eeuw. Ik geef het jullie graag mee, al zijn we er zelf niet geraakt... ergens verkeerd gereden onderweg naar Muline.
Muline
Dat het eiland al in de prehistorie bewoond was, zou je vooral aan dit kleine dorpje aan de noordwestkant van het eiland moeten kunnen zien. Romeinse resten van villa's, een vroegchristelijke basiliek en een antieke olijfoliepers...
Wij kwamen en zagen... niets. Via Google Maps vonden we de juiste locatie niet en in het dorp was, naast een jonge barman die niet 'local' was, geen kat te bespeuren aan wie we de weg konden vragen. Achteraf thuis zagen we hoe kort we er eigenlijk bij waren geweest. Jammer maar helaas. Wil je toch weten hoe het eruitziet? Google dan even: Villa rustica muline olive press
Het enige dat ik een fotootje waard vond, was de mozaïekbank op de pier. Ze staan over het hele eiland verspreid, dus vroeg of laat spot je er wel eentje...
